Dengue, ofwel knokkelkoorts is een virale infectie (flavivirus) die je kan oplopen via een beet van een besmette mug. Deze muggen van de Aedes-familie steken met name tussen zonsopgang en zonsondergang. Het risico daarop is groter in (rand)stedelijke gebieden. Dengue is endemisch in de meeste subtropische landen, maar komt met name voor in Azië, Latijns-Amerika en Afrika. Vooral in Brazilië zien we op dit moment veel gevallen. De klachten variëren van een griepachtig beeld met koorts, huiduitslag, hoofdpijn, spier- en gewrichtspijn tot ernstige ziekte. In zeldzame gevallen kan het leiden tot fatale bloedingen en orgaanfalen. Het aantal reizigers dat dengue oploopt stijgt wereldwijd. Bij reizen naar deze gebieden is het goed jezelf te beschermen tegen muggenbeten door o.a. het dragen van bedekkende kleding en het gebruik van muggenwerende middelen op basis van DEET. In sommige gevallen kun je kiezen voor een vaccinatie.
Vaccin Qdenga
In Nederland is het vaccin Qdenga beschikbaar en bij de GGD Hart voor Brabant verkrijgbaar via het team Reizigersadvisering. Qdenga is een levend verzwakt vaccin, gekweekt op Vero cellen. Het wekt antistoffen op tegen alle vier de serotypes, maar met name tegen 1 en 2. Er zijn 2 doses nodig op maand 0 en maand 3. Mogelijk is een boostervaccinatie op termijn nodig (4 jaar na de tweede vaccinatie). Het vaccin wordt subcutaan gegeven.
De beschermingsduur is nog niet bekend. Uitgegaan wordt, na een volledige serie, het eerste jaar een bescherming van ongeveer 80% tegen symptomatische infectie en 95% tegen ziekenhuisopname. Na 4,5 jaar daalt dit naar 61% tegen symptomische infectie. De bescherming tegen ziekenhuisopname blijft goed: 84%. Het vaccin beschermt het beste tegen DENV-2. En het vaccin werkt wat beter bij seropositieve personen.
Wanneer adviseren we vaccineren tegen Dengue?
Vaccinatie aanbevelen: Personen van 4 jaar en ouder die langer dan een jaar geleden een infectie hebben doorgemaakt en naar een endemisch land gaan. Daarnaast moeten ze ook 2 vaccinaties kunnen ontvangen. In uitzonderingsgevallen kan 1 dosis voor vertrek worden overwogen.
Vaccinatie bespreken: Personen van 4 jaar en ouder zonder doorgemaakte infectie met een reisduur van minimaal 3 weken of frequent bezoek aan een endemisch land, die voor de reis 2 vaccinaties kunnen ontvangen. In uitzonderingsgevallen kan 1 vaccinatie voor vertrek worden gegeven aan bijvoorbeeld frequent flyers of expats die niet 3 maanden buiten endemisch gebied verblijven.
Vaccinatie niet aanraden/niet vaccineren: Personen die recent (< 1 jaar geleden) een denguevirusinfectie hebben doorgemaakt, want die zijn nog beschermd en personen jonger dan 4 jaar, want zij mogen het vaccin nog niet hebben. Ook is het advies om mensen met een verminderde afweer, allergie voor het vaccin of vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven niet te vaccineren.
Plan de vaccinatie afspraak op tijd, zodat er voldoende tijd is voor 2 vaccinaties voor vertrek.
Laten zien wat wij doen, waar wij voor staan en terugkijken om te leren. In dit jaarverslag van 2025 maken we opnieuw de balans op van de inzet van het team Seksuele Gezondheid. Wie zagen we op ons spreekuur? Wat deden we om contact te leggen met moeilijk bereikbare doelgroepen? En welke cijfers en ontwikkelingen constateerden we?
Hoe maken we de beweging van zorg naar gezondheid in Noordoost-Brabant inzichtelijk? Om die vraag te beantwoorden heeft GGD Hart voor Brabant, samen met regionale partners, de eerste IZA-monitor ontwikkeld.
Ongeveer 1 op de 10 jonge kinderen in het werkgebied van GGD Hart voor Brabant heeft overgewicht. Dat blijkt uit cijfers van de jeugdgezondheidszorg in 2025. Vooral de toename van overgewicht bij peuters is opvallend. Bij hen neemt het overgewicht sinds 2022 ieder jaar een beetje toe. Bij de wat oudere kinderen (9- en 13-jarigen) had in 2025 ongeveer 1 op de 6 overgewicht. Dat is ongeveer hetzelfde als in 2023 en 2024.