Kanker en seks, gaat dat samen?

Stel je voor…

Stel je dit eens voor: je hebt recent de diagnose kanker gekregen. Je bent een wirwar van gesprekken, onderzoeken en behandelingen ingegaan. Met de eerste operatie achter de rug, staat je nu een langdurig traject van chemotherapie en radiotherapie te wachten. Ondanks deze uitdagingen wil je zoveel mogelijk kunnen (blijven) doen.

Vragen over je seksleven

Eén van die dingen is een actief seksleven. Maar hier hebben je zorgverleners het helemaal niet over gehad. Eigenlijk had je dat wel gewild, want het is belangrijk voor je. En er spelen diverse vragen door je hoofd:

• Kan ik wel seks hebben nu ik kanker heb? Kan ik mijn partner besmetten? En hoe zit het met seks tijdens chemo- en radiotherapie?
• Door mijn operatie voel ik me minder comfortabel met mijn eigen lijf. Het liefste zou ik intimiteit weer langzaam willen opbouwen, maar hoe doe ik dat?
• Als ik langdurig in het ziekenhuis opgenomen lig, is het dan ook mogelijk om intiem te zijn met mijn partner?

Dit soort vragen blijft vaak onbeantwoord. Terwijl juist uit onderzoek blijkt dat veel kankerpatiënten seksuele klachten ervaren en hierover graag willen praten met hun zorgverlener. Waarom gebeurt dat zo weinig?

Maak seksualiteit bespreekbaar

Dat moet dus anders. Ik besprak dit met mijn zus, die internist in opleiding is. Samen gaven we onlangs een presentatie aan artsen (in opleiding) over seksualiteit bij kanker. En we vroegen hen: Wat maakt het gesprek over seksualiteit moeilijk? Een aantal van de antwoorden: te weinig tijd, niet genoeg kennis en schaamte. En ook verschillen in leeftijd, gender en cultuur helpen niet.

Seks is gewoon onderdeel van het leven

Het gesprek is dus zeker niet altijd makkelijk. Maar je hoeft als zorgverlener niet alle antwoorden te hebben. Er is volop informatie beschikbaar. En je kunt altijd voor advies of overleg schakelen met andere zorgverleners. Team Seksuele Gezondheid van de GGD bijvoorbeeld.

Wat vooral belangrijk is:

• maak seksualiteit bespreekbaar
• bied een comfortabele en veilige omgeving
• besef dat seksualiteit gewoon een onderdeel is van het leven

Ga het gesprek aan

Zie ik dit ook bij andere aandoeningen? Jazeker! Ook voor mensen met andere chronische aandoeningen kan seksualiteit of intimiteit anders worden. Denk aan diabetes, hart- en vaatziekten, dementie, reuma, en ga zo maar door. En ook voor hen is het belangrijk om erover te kunnen spreken. Seks en intimiteit zijn een belangrijk onderdeel van het leven, en dat houdt niet zomaar op als je ziek wordt. Ga dus het gesprek aan met je patiënt en maak het verschil.