GGD Hart voor Brabant
Geplaatst op: 27-03-2016 om 14:28 uur
Laatst gewijzigd op: 28-06-2017 om 10:29 uur

Anticonceptie voor kwetsbare ouders in Tilburg

Mandy was dakloos, verslaafd en kampte met psychische problemen. Zwanger van haar tweede kindje, waren hulpverleners in de weer om de benodigde zorg en ondersteuning te regelen. Mandy’s eerste kindje was al ondergebracht bij een pleeggezin en dat gebeurde ook met dit kindje. Verpleegkundig specialist Connie Rijlaarsdam vroeg zich af: “Hoe kan het dat deze vrouw weer zwanger werd?”

Mandy is een van de tientallen kwetsbare ouders die Connie in haar dagelijkse werk bezoekt. “Natuurlijk stelde ik Mandy-zelf ook deze vraag. Ze vertelde dat ze nooit nagedacht had over voorbehoedmiddelen. Niet gek eigenlijk, want Mandy heeft belangrijkere zaken aan haar hoofd en leeft met de waan van de dag.”

Liever nu geen baby

“Er zijn meer kwetsbare ouders die, als gevolg van een combinatie van complexe problemen, ongepland en ongewenste zwanger raken. En niet in staat zijn een veilige omgeving te bieden aan hun kind. Denk aan problemen zoals dakloos zijn, een verstandelijke beperking, illegaliteit, verslaving en tienerzwangerschap. Het is niet verstandig wanneer die ouders – in deze fase van hun leven - een baby krijgen. Zo ontstond het idee om ‘kinderwens en anticonceptie’ binnen deze doelgroep bespreekbaar te maken. Wat zou er gebeuren als we proactief anticonceptie aanbieden? Rekening houdend met de omstandigheden, de tijd nemen die nodig is, luisteren naar hun verhalen. En – indien nodig - praktische ondersteuning bieden bij vrijwillige anticonceptie, passend bij hun situatie.”

Een goed gesprek

Connie startte in 2014 onder de vlag van werkgever GGD Hart voor Brabant en in nauwe samenwerking met de gemeente Tilburg een programma voor kwetsbare ouders: “We kozen voor een praktische aanpak. Vanwege de onderliggende problematiek is de doelgroep doorgaans al bekend bij de hulpverlening. Vrouwen én mannen die in aanmerking komen voor een ‘goed gesprek’ worden aangemeld vanuit de hulpverlening: huisartsen, gynaecologen, verloskundigen en instellingen zoals MEE, Kompaan en De Bocht et cetera.

Resultaten en ervaringen

“Sinds 2014 ontvingen we 128 aanmeldingen voor gesprekken over ‘kinderwens en anticonceptie’, waaronder 4 aanmeldingen voor mannen. Het programma was aanvankelijk opgezet voor kwetsbare ouders; al snel bleek dat ook voor de betrokken hulpverleners ondersteuning nodig was. Naast kennistekort was ook regelmatig sprake van handelingsverlegenheid.”

Studiemiddag

Op 25 maart organiseerden de GGD en de gemeente Tilburg een studiemiddag ‘Ongewenste zwangerschappen: Tilburg helpt kwetsbare vrouwen met adequate anticonceptie’. Connie: “Veel betrokken instellingen in Midden-Brabant willen de deskundigheid van hun professionals op dit terrein verbeteren. Het idee hierbij is dat elke instelling, vanuit eigen middelen, een aandachtfunctionaris met de juiste competenties en betrokkenheid met het onderwerp aanstelt. Taak van de aandachtfunctionaris is ‘kinderwens en anticonceptie’ op de agenda te zetten binnen de instelling, te helpen bij het opsporen van vrouwen die risico lopen en te zorgen dat hierop actie wordt ondernomen. De GGD voert hierin de regie.”

Vervolgstappen

De gemeente Tilburg en de GGD voerden al gesprekken met Rutgers, Fiom en VWS over samenwerking. Het programma sluit volgens Connie goed aan bij landelijke ontwikkelingen rondom de zorg voor kwetsbare ouders. “Het programma is volop in ontwikkeling en we moeten het echt nog verder door ontwikkelen; dan is het programma overdraagbaar aan andere gemeenten.”

Meer informatie

Neem voor meer informatie contact op met verpleegkundig specialist Connie Rijlaarsdam van de GGD Hart voor Brabant.