GGD Hart voor Brabant
Praten over anticonceptie

Een wereld te winnen in anticonceptie voor kwetsbare ouders

Soms zie je ineens de gezamenlijke blinde vlek. Ga je uit van een werkelijkheid, een aanname die helemaal niet juist blijkt. Daar kwam ik achter toen het wederzijdse vertrouwen groot genoeg was om met een vrouw verder in gesprek te gaan. Toen zij even niet in de survival-stand van alle dag stond. Toen ze openlijk en in vertrouwen kon praten over haar eigen ideeën, problemen en bezwaren voor goede anticonceptie. Want een kind? Dat leek haar in haar omstandigheden ook totaal geen goed idee.

Dat was het moment waarop ik het zag: hier is een wereld te winnen. Als wij als professionals op de juiste manier met dit onderwerp aan de slag gaan, de fabels de wereld uit helpen en zorgen voor middelen. Dan kunnen we de meest kwetsbare ouders in onze samenleving motiveren op een juiste manier anticonceptie te gebruiken. Omdat zij dat willen!

Als verpleegkundig specialist werk ik bij de GGD Hart voor Brabant. Daar zag ik in de praktijk van de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGz) zaken die mij verbaasden. Zoals hoeveel (80%) van de verslaafde straatprostituees van Tilburg geen anticonceptie gebruikten. Ik keek naar hun belevingen en motieven. Hun leven is vaak complex. Al snel was duidelijk dat meerder individuele motieven een rol spelen bij anticonceptie gebruik.

Pilot in Tilburg

En zo startte ik een pilot in Tilburg, bij de bron. De doelgroep bestond uit 30 kwetsbare vrouwen, die zich (op dat moment) in een weinig geschikte situatie voor een kind bevonden. Met hen besprak ik actief hun kinderwens en ik bood hen anticonceptie aan. Tijdens de intake bleek één van deze 30 vrouwen al zwanger. Van de overige 29 gingen er 25 (86%) anticonceptie gebruiken. Daarbij streefden we naar een betrouwbare, liefst langwerkende, methode die aansloot bij de vrouw. Het succes zat hem in het respectvol met elkaar omgaan, de tijd nemen, aandacht voor de sociale context en niet opgeven bij tegenslag. Dat leidde tot een relatie met vertrouwen.

Hulpverlening en financiering

Het netwerk is van groot belang. Het programma is een mooi voorbeeld van gecombineerde intra- en extramurale zorg. Inmiddels zijn we stappen verder, spraken we vele kwetsbare ouders, stelden verschillende instellingen voor dit onderwerp een aandachtsfunctionaris aan. Zij krijgen scholing, intervisie en kunnen zo nodig opschalen. De GGD en de gemeente betalen de kosten tot 2018 uit innovatie gelden. We zoeken daar nu naar een structurele regeling. En in navolging van Tilburg startte ook Rotterdam met het programma. Ook hier werkt het!

En nu, hoe verder…?

Het gaat om bewustwording. In Nederland zien we anticonceptie als een individuele verantwoordelijkheid. Er is geen instelling verantwoordelijk voor het aanbieden van anticonceptie bij kwetsbare ouders. De kwetsbare ouders zelf, maar ook hulpverleners laten het onderwerp te vaak liggen. Hoe kan dit, wat ontbreekt er? Hier is nog zoveel winst te behalen en leed te voorkomen. Het is mijn grote wens dat dit programma landelijk wordt ingevoerd.

Plaats reactie

  • Ik vind het prachtig dat hierover eindelijk mag gesproken worden! Deze mensen hebben niet zoveel rechten als anderen. Wel blijft de vraag welke anticonceptie voor wie ideaal is en hoe ga je dit controleren? Recentelijk heb ik ook een artikel gelezen met veel tips over veilige seks, maar natuurlijk ligt de uiteindelijke verantwoordelijkheid bij de partners zelf. Bij interesse kan je het hier terugvinden: https://nl.presspink.com/safe-sex/

    Fijne zondag :)!

    Gepost door: Veronique op 14-10-2018 om 09:19
  • Hoi
    Wat fantastisch om op deze manier nog eens iets over je te lezen. En vooral het onderwerp!!!!
    In Groningen hebben wij voor de 3 Noordelijke provincies uiteindelijk na vele jaren het NAS protocol(weet je nog?) op de kaart gezet.
    Hartelijke groet, Irene Jager

    Gepost door: i.jager@vnn.nl op 09-11-2017 om 13:23
  • @Rie-anne Bedankt voor het mooie compliment. Altijd fijn om te lezen of horen dat wat we ontwikkelen aanspreekt. Je slaat met jouw voorbeelden ook precies de spijker op de kop van het belang waarom dit programma belangrijk is

    Gepost door: Conny Rijlaarsdam op 05-09-2017 om 12:46
  • Proficiat met deze site, ik hoop dat velen hem zullen vinden ter informatie. Ik zal hem in mijn Meldcode trainingen aan zorgprofessionals ook noemen.

    Ik heb de groep door mijn rol als intervisor leren kennen als een zeer gemotiveerde en deskundige groep aandachtsfunctionarissen ( werkers van de verschillende aanbieders in MB)
    Ik hoop dat iedereen, als ze iemand in de knel tegenkomen rondom kinderwens in een zeer kwetsbare periode van hun leven, hen verwijst naar de professionals van de projectgroep. Zij benaderen de vrouwen en mannen op een professionele en liefdevolle manier en coachen ook de werkers om deskundig met de vraag om te gaan.

    Wat me het meest aanspreekt is: “Het succes zit hem in een behandelrelatie waarin vertrouwen aanwezig is. Respectvol omgaan met de cliënt, de tijd nemen, aandacht voor de sociale context en niet opgeven bij tegenslag." ( citaat Connie)

    Na 24 jaar gewerkt te hebben met deze vrouwen en mannen met een verstandelijke beperking bij MEE Tilburg, heb ik geleerd, als je respectvol bent, medemenselijk, present, niet vooringenomen maar mee beweegt met de fase waarin de ander is, dat je heel erg veel kunt bereiken. Als ik de ander niet kon bereiken deed ik een pas terug en keek ik wat ze werkelijk nodig hadden. Hoe kan ik de wereld voor hen een beetje veiliger maken? Soms lukte dat juist ook met hulp van hun netwerk. De lange adem en niet sneller gaan dan de ander zijn bij deze doelgroep heel erg belangrijk. Jij bent er voor de ander, vaak iemand die enorm in de knel zit en gesteund moet worden om haar/zijn leven weer op de rails te krijgen. Voor zowel de vrouwen en mannen als voor hun toekomstige kinderen is het van heel groot belang bewuste keuze's te kunnen maken. Vooraf met hulp na te denken wat op dít moment in hun leven verstandig is. Dat voorkomt heel veel leed bij alle partijen.
    Ik hoop nog veel/vaak van jullie te horen!

    Gepost door: Rie-anne v Laarhoven op 30-08-2017 om 09:18
  • Geweldig project!
    Dit is een ontzettend mooi verpleegkundig initiatief.
    Superverpleegkundige zou ik zeggen ,dat is waar het omgaat de mens te zien in zijn hele omgeving en zijn.
    Terecht, dat je deze prijs hebt gewonnen!
    Geniet ervan!

    Gepost door: Margreet Verdel op 17-04-2017 om 21:22
  • Geweldig trots op je Connie! Proficiat en geniet van de prijs. Hopelijk leidt het ook tot een uitrol van het project naar andere delen van het land.

    Gepost door: Karin van der Kroef GGD Groningen op 17-04-2017 om 07:08
  • Mooie prestatie en bijkomstig streelt 't de trots van (Hart van) Brabant.

    Gepost door: Henk Siroen, raadslid Cuijk op 15-04-2017 om 10:35
  • Connie,

    Geweldig! Proficiat en geniet ervan!Wij zijn apetrots op je.Het inspireert ons in ons forensisch werk weer. Want ook dat is de achterkant van de samenleving...

    jan van e



    Gepost door: Jan van Eijck (Forensisch arts \GGD) op 14-04-2017 om 13:55
  • Ik had al op je gestemd, en velen. En nu heb je een prachtprijs in de wacht gesleept. Wat een TOP PRESTATIE Connie, dat jouw initiatief zo'n groot effect en gevolg zou krijgen. Wie had dat gedacht...?! Geniet van je prijs.

    Gepost door: Olga Koevoets op 13-04-2017 om 09:45
  • Goed project.
    Hopelijk landelijk geimplementeerd!

    Gepost door: Zuster zonder Grenzen op 30-03-2017 om 23:52
  • Goed project.
    Hopelijk landelijk geimplementeerd!

    Gepost door: Zuster zonder Grenzen op 30-03-2017 om 23:51
  • Superproject!

    Gepost door: hans van klinken op 29-03-2017 om 22:38
  • Ik geef mijn stem aan Connie!
    Connie is een zeer gedreven persoon en zorgprofessional die vanuit haar jarenlange ervaring met zorg voor kwetsbare groepen de laatste jaren de impact van haar handelen drastisch heeft vergroot. Dit heeft ze gedaan door het ontwikkelen van "de Tilburgse methodiek" voor bevordering van anticonceptiegebruik bij deze doelgroep. Ze zet dagelijks haar onderscheidende multidisciplinaire aanpak in haar werk als projectleider in twee gemeentes in. Daarbovenop weet ze haar netwerk van bij dit thema betrokken professionals gericht en effectief in te zetten, van operationeel tot strategisch niveau, publiceert ze samen met relevante stakeholders en bereikt daarmee lokale en landelijke media.
    Connie zette in 2015 en 2016 een zeer waardevol thema op de kaart en laat daarbij meesterschap zien in het manoeuvreren op de randen van ethiek, het belang van voorkomen van lijden, en het realiseren van goede zorg. Zij maakt het verschil!

    Gepost door: Nicolette Verduin, directeur Acknowledge Health Innovation te Waalre, voormalig collega van Connie op 29-03-2017 om 15:07
Verpleegkundig Specialist Connie Rijlaarsdam
Connie Rijlaarsdam

Werkte van 2003 tot 2018 bij GGD Hart voor Brabant. De taken van Connie bestonden voornamelijk uit het organiseren, coördineren en uitvoeren van de 'outreachende' sociaal medische spreekuren bij dak- en thuislozen (OGGz), in samenwerking met de ketenpartners. In 2014 ontwikkelde Connie het programma 'Nu Niet Zwanger'.

Plaatsingsdatum
27-03-2017, 15:01