GGD Hart voor Brabant
Eikenprocesierups in colonne op de bast van een eikenboom

De eikenprocessierups: we hebben ermee te dealen

Een spinnenweb waarachter een hoop slijmerige haartjes kronkelen. In een nest hechten ze zich vast aan de eikenboom. Wat is dat toch voor rups? Wat is het gevaar voor de gezondheid? Op welke manier is bestrijden effectief? Hoe werken we samen als de rups opduikt? En wat voor andere mogelijkheden zijn er om deze eikenprocesrups te bestrijden? Met al deze vragen gingen groenbeheerders, gemeenten en GGD’en vorig jaar aan de slag. Doel; samen zoveel mogelijk gezondheidsklachten voorkomen. Want de eikenprocessierups zorgt voor veel overlast in de zomer.

Die rups, ik ken ‘m inmiddels goed
Ik gaf zelf een presentatie over de gezondheidsklachten van de rups. Een deskundige vertelt vervolgens hoe de rups effectief en natuurlijk te bestrijden is. Ik ben een arts die werkt op het snijvlak van medische zorg en milieu. Dat betekent nog niet dat ik alles over die rups weet. Inmiddels weet ik er wel veel van. Dat komt ook doordat mijn afdeling het initiatief nam om alle betrokkenen rondom de rups bij elkaar te zetten. Gemeenten en groenbeheer reageerden positief op ons initiatief en bij een tweede bijeenkomst was de opkomst nog hoger. Samen weten we meer, groenbeheer heeft weer andere kennis dan ik. Het is goed die kennis te delen om zo samen tot een plan te komen.

Bestrijden en prioriteren
Een boom heeft altijd een eigenaar. Bijvoorbeeld een particulier, een camping of een gemeente. Gemeenten hebben hun bomenbestand bijzonder goed in kaart, zij weten precies waar de eikenbomen staan. Zo hebben ze in het voorjaar al preventieve maatregelen genomen om de rups te bestrijden. Maar de rups is een groter probleem dan we dachten. Hij vermenigvuldigt zich snel en is lastig onder controle te houden. Gemeenten brengen op dit moment plekken in kaart waar rupsen én mensen zijn. Die plekken bestrijdt de gemeente als eerste (prioriteren). Bijvoorbeeld een eik vol nesten in de buurt van een kinderdagverblijf. Ik adviseer gemeenten hier goed over te communiceren. Welke plekken krijgen voorrang en waarom? Er zijn nog steeds veel vragen en meldingen van burgers over de rups.

Niet uitroeien
De rups is niet uit te roeien, dat is gewoon onmogelijk. Bovendien hoorde ik laatst ook al over de opruk van een dennenprocessierups. Het is duur om rupsen te bestrijden en onder controle te houden. Daarnaast weet ik dat mensen ook de huisartsen bezoeken met huidklachten. Al met al een flinke kostenpost voor onze maatschappij. Toch moeten we leren omgaan met deze rupsen.

Jouw gezondheid en rupsen
Huisartsen, kinderdagverblijven, recreatieterreinen, gemeenten, groenbeheer. Achter de schermen hebben we iedereen geïnformeerd. Ik werkte samen met mijn collega’s aan een website: www.oakie.info. Daar vind je nog eens alles wat je moet weten over de rups. Hondenbezitters, kinderen, leerkrachten, hardlopers, het is belangrijk dat iedereen weet van deze rups.

  • Zie je een nest? Houd afstand en meld het bij je gemeente.
  • Raak de rupsen niet aan, de brandharen zijn vrijwel onzichtbaar maar geven gezondheidsklachten.
  • Symptomen zijn: jeuk, rode huid, geïrriteerde ogen, bultjes, verkoudheid of luchtwegklachten. Sommige mensen en dieren reageren heftiger, krijgen koorts en worden erg ziek.
  • Vermijd gebieden waar de gemeente waarschuwt voor de eikenprocessierups, vooral met honden en paarden. Verspreiding van de haren gebeurt ook via dier op mens en andersom, haren kunnen zich ook hechten in kleding. 
  • Bedek hals, armen en benen als je toch naar een gebied gaat waar de rupsen zitten.
  • Klachten verdwijnen meestal vanzelf. Is dit niet het geval? Of voel je je erg ziek? Ga dan naar je huisarts.

Houd die rups in het oog!
We hebben als GGD alles gedaan wat we kunnen doen. Gemeenten en bestrijders werken kei hard om de overlast te beperken. Nu is het zaak om met z’n allen alert te blijven om zoveel mogelijk gezondheidsklachten te voorkomen! Weet jij wat je moet doen? www.oakie.info

Gezond zijn en blijven
De gezondheid van mensen daar ga ik over. Daarom kon ik deze rups niet loslaten. Ik ben blij dat we bij de GGD alle ruimte krijgen om te doen wat écht nodig is.


Plaats reactie

Rob van Aalsburg
Rob van Aalsburg

Als arts Medische Milieukunde in opleiding bij de GGD heb ik een heel breed vakgebied. Ik houd me bezig met vraagstukken over milieufactoren die eventueel de gezondheid van mensen kunnen beïnvloeden.

Plaatsingsdatum
25-06-2019, 14:39