GGD Hart voor Brabant
Liquid manure tank in Belgium 2, Photo by Peter Van den Bossche

De geurende mestzak in het Beekse landschap

Voordat ik een afspraak heb bij het gemeentehuis rijd ik langs de boerderij in kwestie. Keurige akkers, een opgeruimd erf en moderne installaties stellen me gerust. In een dag vol met werkafspraken geniet ik van de rust die de omgeving uitstraalt. Maar in de woningen die aan de velden grenzen is geen rust, daar zijn zorgen.

Dier en gezondheid, belangrijk thema in Brabant

Als dierenarts weet ik veel van de gezondheid en ziektes van dieren, maar ook wat het betekent voor mens en omgeving om veel dieren te hebben. Wat is nog gezond en wat niet? In Brabant, waar veel intensieve veehouderij is, een belangrijk onderwerp. Vandaar dat ik vorig jaar bij de GGD ging werken. Ik werkte hier pas, toen een collega riep: “Martijn wat weet jij van mest?”

Ziek van de geur

Een mailtje van de gemeente Hilvarenbeek was binnen gekomen bij ons team Gezondheid, Milieu en Veiligheid. Bewoners maakten zich grote zorgen over een geurende mestzak in het landschap. In een mestzak slaat de boer een grote hoeveelheid mest op. Mensen waren soms misselijk, konden niet goed slapen door de geur en er waren verhalen van brakende mensen. De geur van de zak was hinderlijk. Dat brengt ook sociaal gezien lastige situaties met zich mee. Familie wil niet meer op bezoek komen of mensen moeten ramen dicht houden. En je steeds zorgen maken om de geur, daar krijg je stress van.

Zorgen serieus nemen en er echt iets mee doen!

Bewoners, boer en gemeente waren al samen gekomen om het probleem te bespreken, maar tot een oplossing was het nog niet gekomen. En daarom ging ik naar het gemeentehuis. Na een eerste gesprek bracht ik de gezondheidsklachten in kaart, de periode waarin de klachten zijn ontstaan en nam ik contact op met het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). De grootste zorg van de omwonenden ging over de stof H2S (waterstofsulfide / zwavelwaterstof). Als deze stof in hele grote concentraties voorkomt, ruik je het niet meer.

Alleen de mededeling 'geen gevaar voor de gezondheid' dat werkt niet meer

Het RIVM gaf al snel vanuit hun deskundigheid aan dat de mestzak niet gevaarlijk was en dat onderzoek niet nodig was. Maar om de zorgen van de omwonenden weg te nemen was er meer nodig. Op ons aandringen maakte het RIVM een model van de uitstoot van de mestzak. Daarmee kon het RIVM de werkelijkheid nabootsen. Zo onderzochten zij de blootstelling van de omwonenden aan de stoffen . Een prima samenwerking!

Samen verder zonder zorgen

Door het onderzoek konden we de situatie goed uitleggen aan de omwonenden. Dat wij luisterden naar hun zorgen en onderzoek deden dat stelde de mensen gerust. In een presentatie gaf ik de cijfers en feiten weer. Ik legde onderbouwd uit dat de mestzak absoluut geen gevaar was voor de gezondheid. De grootste zorgen verdwenen maar daarmee was de geuroverlast nog niet weg. We maakten vervolgens buurafspraken die gingen over het tijdstip van mesten, wanneer de boer de mest mag mixen en over het communiceren van zijn activiteiten op het perceel. Mensen moesten minder last krijgen van de geur, gelukkig zag de boer dat ook.

Het vertrouwen was hersteld. En daarmee ook het gesprek tussen de boer, gemeente en omwonenden. Dat zie je weleens anders!


Headerfoto:"Manure container" by Peter Van den Bossche, used under CC BY / Desaturated from original

Plaats reactie

Martijn Stijntjes
Martijn Stijntjes

Ik ben dierenarts ‘Landbouwhuisdieren en Veterinaire Volksgezondheid’. Juist dit laatste aspect, veterinaire volksgezondheid, heeft mijn aandacht en interesse. Sinds juni 2017 ben ik werkzaam bij de GGD'en in Brabant. Hier houd ik mij bezig met onderwerpen zoals veehouderij en gezondheid omwonenden, zoönosen en antibioticaresistentie.

Plaatsingsdatum
18-12-2018, 09:58