Wanneer iemand overlast ervaart van omgevingsfactoren spreken we van verstoring. Wanneer de overlast gedurende langere tijd aanhoudt kan dit hinder opleveren. Verstoring is onder te verdelen in de thema’s Geur en Geluid.  

Het waarnemen van ongewenste geuren kan leiden tot hinder. Als een geur hinderlijk wordt spreken we ook wel van stank. Geurhinder (stankoverlast) komt relatief veel voor in Nederland. Hinder is op zichzelf al een gezondheidsprobleem, maar buiten deze hinder kunnen er andere gezondheidsklachten ontstaan door de stoffen die de stank veroorzaken. Een grote bijdrage aan geurhinder wordt geleverd door rioleringen, verkeer en industrie. Andere belangrijke bronnen van geurhinder zijn de landbouw en allesbranders/open haarden.  

Men vraagt zich vaak af of de stof die men in de omgeving waarneemt gezondheidsschade kan geven. De neus is een gevoelig orgaan. Veel stoffen zijn al te ruiken bij zeer lage concentraties. Als u een stof ruikt hoeft de concentratie nog niet zo hoog te zijn dat u er ziek van wordt. Andersom is het ook zo dat sommige stoffen al schade kunnen veroorzaken terwijl u ze niet ruikt. Koolmonoxide is hier een goed voorbeeld van. Het is dus afhankelijk van de soort stof of u ziek wordt of niet. Het ruiken van ongewenste geuren kan echter op zichzelf al tot gezondheidsklachten leiden. Stankoverlast kan het leefgenot verminderen en u belemmeren in uw dagelijkse bezigheden. Deze hinder kan zich vertalen in effecten zoals hoofdpijn, slaapstoornissen, duizeligheid en misselijkheid. 

Geluidsoverlast of geluidshinder is een veelvoorkomend probleem in Nederland. Ongeveer 40% van de Nederlanders ondervindt zelfs ernstige hinder van geluid. Hinder is op zichzelf al een gezondheidsprobleem, maar er kunnen ook andere gezondheidsklachten ontstaan door blootstelling aan te hoge geluidsniveaus. De grootste bron van geluidsoverlast is wegverkeer. Andere belangrijke bronnen zijn buren en luchtvaart. Hinder van geluid kan omschreven worden als een verstoring van bepaalde activiteiten (zoals lezen) en het ervaren van het geluid als ongewenst of bedreigend. Het ervaren van geluidshinder is voor ieder persoon anders. De ene persoon kan een bepaald geluid(sniveau) als hinderlijk ervaren, terwijl een ander persoon dat niet doet. Het doet er daarbij niet altijd toe of dat geluidsniveau onder of boven de in de wet toegestane maximale waarde ligt.  

Blootstelling aan geluid kan, naast hinder nog tot andere gezondheidseffecten leiden. Deze mogelijke effecten zijn slaapverstoring, stressgerelateerde aandoeningen zoals hart- en vaatziekten en beïnvloeding van het prestatievermogen. Hinder en slaapverstoring zijn de effecten die het eerst zullen optreden.  

Laagfrequent geluid is geluid met zo'n lage toonhoogte dat het niet voor iedereen hoorbaar is. Degenen die er last van hebben zijn meestal van middelbare leeftijd, vrouw, hebben een normaal gehoor, houden van stilte en zijn gevoelig voor geluid in het algemeen. Laag frequent geluid wordt vaak omschreven als een dieselend geluid, een zware bromtoon of als het gedreun van een draaiende wastrommel. Het wordt waargenomen als een druk op de oren, het hoofd, de keel of de borst.  

Als u stank- of geluidsoverlast ervaart van bijvoorbeeld een fabriek in uw woonomgeving of van verkeer, dan kunt u dit het beste melden bij de gemeente. De gemeente kan nagaan of voldaan wordt aan de wettelijke normen en is verantwoordelijk voor het afgeven van milieuvergunningen aan bedrijven. Bij grote bedrijven is de provincie de verantwoordelijke instantie. Wanneer een bedrijf zorgt voor veel stankoverlast in de omgeving kan dit leiden tot vragen en onrust onder de bevolking. Medische Milieukunde van de GGD Hart voor Brabant kan in kaart brengen of er gezondheidseffecten te verwachten zijn van de geur- of geluidsemissie. Voor laag frequent geluid beschikt de GGD over vragenlijsten, waarmee kan worden nagegaan of de persoon daadwerkelijk last heeft van laagfrequent geluid of dat er een medische oorzaak in het spel is. Soms kan het nodig zijn om de gemeente in te schakelen om metingen uit te voeren, al is het erg moeilijk om te achterhalen waar het laag frequent geluid vandaan komt. Gemeenten kunnen de GGD ook inschakelen om te adviseren of mee te denken bij beleidsplannen, zoals evenementenbeleid, of ruimtelijke ordeningsplannen, waar knelpunten kunnen optreden op het gebied van geur en geluid.  

Nederlandse Stichting voor Geluidhinder: www.nsg.nl
Geluid in Nederland: bettie.rivm.nl/ipo/index.html
Milieuloket: www.milieuloket.nl